Trabzon Haber ve Trabzonspor Haber
2026-07-20 00:51:34

Türkçemize Dışarıdan Giren Deyimler

CEMAL YILDIZ

yildiz.cemal@hotmail.com 20 Temmuz 2026, 00:51

Değerli Canlar;

Maalesef Türkçemize, yani konuşmuş olduğumuz dilimize, bize ait olmayan; ama bizimmiş gibi, sanki atalarımızdan bize miras kalmış gibi yerleşen bazı deyimler var.

Bunların hiçbirisi bize ait olmadığı gibi, İslam'ın da reddettiği deyimlerdir.

Mesela:

Müzik ruhun gıdasıdır.

  • Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
  • Her koyun kendi bacağından asılır.
  • "Nuh" dedi, Peygamber demedi. (İman eden için tehlikeli.)
  • Işıklar içinde uyu.

Bunların üzerinde biraz duralım istiyorum.

Müzik ruhun gıdasıdır

"Müzik ruhun gıdasıdır." diyenlere şunu sormak isterim:

Mezarlık ziyaretine gittiğinizde ölülerinizin ruhuna Kur'an-ı Kerim mi okuyorsunuz, yoksa şarkı, türkü mü okuyorsunuz?

Bu deyimi diline dolayanların ve bazı ortamlarda bunu dile getirenlerin, eminim ki büyük bir çoğunluğu mezarlarını ziyarete gittiklerinde mezar başında ölülerinin ruhuna Kur'an okuyorlardır. Bilmiyorlarsa da bilen birisini alıp Kur'an okutuyorlardır.

Dolayısıyla ruhun gıdası müzik değil Kur’andır.

Bana dokunmayan yılan bin yaşasın

Evet, aslında irdelendiğinde çok tehlikeli bir sözdür. Yani bana bir zarar gelmesin de benim etrafımdakilere, akrabalarıma, komşularıma, arkadaşlarıma ne olursa olsun mantığını güden bu deyim, biz Müslüman Türk milletine hiç yakışmıyor.

Neden?

Çünkü bizler geçmişimizden bu yana bir arada yaşamayı, birbirimize karşılıksız yardımlaşmayı ön plana çıkarmış ve bu konuda Avrupa'ya kültür ihraç etmiş bir milletiz.

Bu konuda Resulullah (SAV) şöyle buyuruyor:

"Sizden kim bir kötülük görürse onu eliyle düzeltsin; buna gücü yetmezse diliyle, buna da gücü yetmezse kalbiyle (buğzetsin). Bu ise imanın en zayıf derecesidir."

Bu hadis-i şerif, Müslüman'ın bir haksızlık karşısında tamamen kayıtsız kalmaması gerektiğini ve başkalarına karşı bir sorumluluğumuz olduğunun ifadesidir.

Yani, "Aman bana ne." deyip geçemeyiz.

Her koyun kendi bacağından asılır

Bu deyim de bize ait değildir.

Evet, her koyun kendi bacağından asılır; ama asılı kaldığı yerde biraz fazla kalırsa kokusu ortalığı sarar.

Burada yine bir ayrıştırma, bir benlik ve bir kibirlilik söz konusudur ki Allah (CC)'ın hiç sevmediği hasletler bunlardır.

Siz komşunuzun veya aile efradınızın bir yanlışını düzeltmez, ona gerektiği gibi müdahale etmezseniz, aynı belanın sizi de bulacağı kesindir.

Yine burada bir toplumsal sorumluluk söz konusudur. "Beni ilgilendirmez, başkasının derdinden bana ne." demenin İslam'la ilgisi yoktur.

Bu konuda da Peygamber Efendimiz (SAV):

"Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüklerinizden sorumlusunuz."

Diye buyuruyor.

Nuh dedi, Peygamber demedi

Genelde birisini ikna etmek için sarf edilen çabanın boşa çıkmasından sonra söylenen bir deyimdir.

Ama Müslümanlar için çok tehlikelidir.

Eğer bahsedilen kişi Müslüman ise, onun Hz. Nuh'un peygamber olmadığını iddia etmektir ki bu çok tehlikeli bir durumdur. Yani karşı taraf için gıybet, hatta bühtan yapmış oluyorsunuz.

Yani adam Müslümandır. Tüm gelmiş geçmiş peygamberlere inanmıştır; fakat siz onun Hz. Nuh'a peygamber demediğini söylemiş olursunuz.

Işıklar İçinde Uyu

Diğer önemli bir konu da son zamanlarda bazı laik ve seküler çevrelerdeki kişilerin cenazelerinde yapılan ayaküstü konuşmalarda ve bu kişilerin sosyal medya hesaplarında yaptıkları görsel ve yazılı paylaşımlarda kullanılan bir deyimdir:

"Işıklar içinde uyu."

Değerli canlar;

Ölen insana denecek en güzel söz:

"Allah rahmetiyle muamele eylesin."

"Mekânı cennet olsun."

"Allah mağfiret eylesin." Demektir.

Veya Peygamber Efendimiz'in (SAV) söylemiş olduğu gibi:

"İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn." "Şüphesiz biz Allah'a aitiz ve şüphesiz O'na döneceğiz."

Gerisi boş laftır. Geçenlerde ünlü birisi öldü. Ölmeden evvel şöyle demiş:

"Ben öldüğümde her evden bir cenaze çıkacak."

Söze bakar mısınız, değerli canlar? Kendisini dev aynasında görenler, aslında ne kadar küçük olduklarının farkında değillerdir.

Sen bu vatan, bu millet, bu din için ne yaptın da sen öldüğünde her evden bir cenaze çıkacak?

Evet değerli canlar;

Bu ve bunun gibi deyimlerin her ortamda yanlış olduğunu ifade etmek de bizim görevimizdir.

Allah'a emanet olunuz.

Vesselam.

Sitemizden en iyi şekilde faydalanmanız için çerezler kullanılmaktadır.