KIRSAL BOŞALDI,DENGE BOZULDU!...

Tarım İstihdamının Genel Değerlendirmesi
TR90 bölgesinde tarım istihdamının 418 binden 373 bine oldukça sert bir gerileme görünüyor. Bu sadece sayısal bir azalma değil, aynı zamanda: Tarımın istihdamdaki payı %37,1 %33,1 Yani yaklaşık 4 puanlık düşüş net bir şekilde görülmektedir. Bu ölçekte bir gerileme, kısa vadeli dalgalanmadan çok kalıcı bir çözülmeye işaret eder.
    Bu Düşüşün Temel Nedenleri
1. Kırsaldan Göç ve Yaşlanma
•    Doğu Karadeniz’de özellikle genç nüfus: Tarımı terk ediyor.
•    Hizmet sektörüne veya büyük şehirlere yöneliyor
•    Bu da tarımı: yaşlı nüfusun yaptığı bir faaliyet haline getiriyor verimliliği düşürüyor
2. Tarımın Gelir Üretme Gücünün Zayıflaması
Özellikle fındık gibi bölgenin ana ürünü bile: fiyat dalgalanmaları girdi maliyetleri (gübre, mazot) pazarlama sorunları nedeniyle cazibesini kaybediyor.
Sonuç: “Geçimlik tarım” yaygınlaşıyor, ticari üretim azalıyor.
3. Parçalı Arazi Yapısı Trabzon ve çevresinde: küçük ve parçalı araziler mekanizasyonun zor olması tarımı rekabetçi olmaktan çıkarıyor.
4. Alternatif Sektörlerin Çekiciliği
•    Hizmet sektörü (turizm, kamu, ticaret):daha düzenli gelir daha az fiziksel emek sunuyor. Bu da tarımdan çıkışı hızlandırıyor.
•    Köylerde okulların, sağlık ocaklarının kapatılması dolayısıyla sosyal hayatın şehirlere göçü tetikledi. 
•    İŞ KUR gibi geçici projelerle üreticilerin şehre taşınması, köyde bozulan düzenini tekrar geri dönüp üretici konumuna geçemediğinden devlet eliyle tüketici durumuna getirildi.
 Riskler (En Kritik Nokta) Bu düşüş sadece tarımı değil, bölgenin tamamını etkiler:
•    Üretimden Kopuş Tarım zayıfladıkça: bölge dışa bağımlı hale gelir yerel ekonomi kırılganlaşır
•    Gıda Güvenliği Riski Yerel üretim azalırsa: fiyat dalgalanmaları artar tüketici daha fazla etkilenir
•    Kırsal Alanların Boşalması köyler yaşlanır tarım arazileri atıl kalır.
•    Hizmet Sektörüne Aşırı Bağımlılık Hizmet sektörü büyür ama: krizlere daha hassastır katma değeri sınırlı olabilir

Türkiye ile Karşılaştırma; Türkiye genelinde tarım düşüyor ama yavaş TR90’da ise çok daha hızlı düşüş var.
Bu da şunu gösteriyor: Bölge, ülke ortalamasından daha hızlı şekilde tarım dışına itiliyor.                                                    
 Ne Yapılmalı? (Stratejik Yaklaşım) 
Tarım tamamen kaybedilmeden;
•    Katma Değerli Tarım işlenmiş ürün (fındık ezmesi, paketleme vb.) ve markalaşma,
•    Genç Çiftçi Politikaları teşvik + gelir garantisi teknoloji destekli tarım,
•    Verimlilik artışı, maliyetlerin düşürülmesi için çalışmalar yapılmalı,
•    Tarım + Turizm Entegrasyonu agro-turizm yerel ürün ekonomisi projeler teşvik edilmeli. 
TR90’da tarım istihdamındaki düşüş; 
•    Geçici değil, yapısal bir çözülme olarak görülüyor,
•    Hizmet sektörü büyümesiyle “örtülen” ama aslında riskli bir dönüşüm,
•    Müdahale edilmezse, bölgeyi üretimden koparan bir sürece götürebilir,
     Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi olarak sorun ve çözüm önerilerini altı boş olmayan gerçekçi yaklaşımlarla tarihe not düşüyoruz…
                                                                                                                                                                                                                                 Cemil PEHLEVAN                                                                   
 ŞUBE BAŞKANI